Filozofia Kineze: Tao Te King - Pjesa e Pare

Një
Tao qe mund te thuhet nuk është Tao i përjetshëm .
Emri që quhet i tillë nuk është emri i përjetshëm .
I paemërt është fillimi i Parajsës dhe i Tokës .
Emërimi është nëna e dhjetëmijë gjërave .
Vetëm ai që s’ka dëshira , mund të shikojë misterin .
Duke dëshiruar dikush shikon manifestimet .
Këto të dyja rrjedhin nga i njëjti burim por ndryshojnë në emër , kjo shfaqet si errësirë .
Errësirë brenda errësirës .
Porta për tek të gjitha misteret .
Dy
Poshtë parajsës të gjithë mund të shohin bukurinë si bukuri vetëm sepse ekziston e shëmtuara .
Të gjithë njohin të mirën si të mirë vetëm sepse ekziston e keqja .
Si rrjedhim mospasja dhe pasja lindin bashkë .
E vështira dhe e thjeshta plotësojnë njëra-tjetrën .
E gjata dhe e shkurtra bien në contrast me njëra-tjetrën .
E larta dhe e ulëta pushojnë mbi njëra-tjetrën .
Zëri dhe tingulli harmonizohen me njëra-tjetrën .
Frontalja dhe e pasmja ndjekin njëra-tjetrën .
Si rrjedhim mençuria vazhdon pa bërë asgjë , duke mësuar pa folur .
Dhjetëmijë gjërat ngrihen dhe bien pa ndërprerje .
Duke krijuar , jo akoma .
Duke punuar , akoma pa u çmuar  .
Puna është kryer , pastaj harruar .
Si rrjedhim zgjat përgjithmonë .

Tre
Moslartësimi i të talentuarit , parandalon grindjet .
Mosgrumbullimi i thesareve , parandalon vjedhjet .
Mosshikimi i gjërave të dëshirueshme , parandalon konfuzionin e zemrës .
Dituria si rrjedhim vë fre duke zbrazur zemrat dhe duke mbushur barqet , duke dobësuar ambicjet dhe duke forcuar kockat .
Nëqoftëse dikujt i mungon dituria dhe dëshira , atëherë njerëzit e zgjuar nuk do përpiqen të ndërhyjnë .
Nëqoftëse asgjë nuk është bërë , atëherë gjith­çka do jetë në rregull .

Katër
Tao është një enë boshe ; përdoret , por nuk mbushet kurrë .
O , burim i pafund i dhjetëmijë gjërave!
Çmpreh mprehtësinë ,
Zgjidh nyjen ,
Zbut shkëlqimin verbues ,
Bashkohet me rrëmujën .
O , i fshehur thellë por gjithmonë i pranishëm !
Nuk e di se prej nga vjen .
Është stërgjyshi i zotave .

Pesë
Parajsa dhe Toka janë të paanshëm;
I shohin dhjetëmijë gjërat si qenj kashte .
Të diturit janë të paanshëm\;
I shohin njerëzit si qenj kashte .
Hapësira mes Parajsës dhe Tokës është sa e një
Ndryshon forma por jo përbërja .
Sa më shumë lëviz , aq më shumë prodhon .
Shumë fjalë numërohen më pak .
Mbahu fort në qendër .

Gjashtë
Shpirti i luginës nuk vdes kurrë ;
Është gruaja nënë themelore .
Nisja e saj është rruga e Parajsës dhe Tokës .
Është si një vello që mezi duket .
Përdore atë ; nuk dëeshton asnjëherë .
Shtatë
Parajsa dhe Toka zgjasin përgjithmonë .
Pse Parajsa dhe Toka zgjasin përgjithmonë ?
Janë të palindura ,
Që jetojnë gjithmonë .
Mençuria rri pas , kështu ai është përpara .
Ai është i shkëputur , kështu një me gjithçka .
Nëpërmjet veprimeve vetflijuese , ai plotësohet .
Tetë
Mirësia më e lartë është si uji .
Uji i jep jetë dhjetëmijë gjërave dhe nuk përpiqet .
Rrjedh në vendë që njeriu kundërshton dhe kështu është si Tao .
Në vendbanim , të jesh afër tokës .
Në meditim , futu ne thellësi të zemrës .
Në marrdhënie me tjerët , të jesh xhentil dhe i sjellshëm .
Në fjalim , të jesh i vërtetë .
Në drejtim , të jesh i drejtë .
Në jetën e përditshme , të jesh i përshtatshëm .
Në veprim , kujdes nga koha dhe sezoni .
Pa luftë : Pa faj .
Nëntë
Më mirë të ndalesh befas se sa të mbushësh deri në grykë .
Tejmpreh shpatën dhe tehu do çmprehet së shpejti .
Grumbullo një rezervë floriri dhe nefriti dhe asnjeri nuk do e mbrojë atë .
Deklaro pasuri dhe tituj dhe shkatërrimi do pasojë .
Tërhiqu kur puna mbaron .
Kjo është rruga e Parajsës .

Dhjetë
Duke mbajtur trup dhe shpirt dhe duke përqafuar njëshin ,
Mund të shmangësh ndarjen ?
Duke shërbyer plotësisht dhe duke u bërë i shkathët ,
Mund të jesh si një bebe e porsalindur ?
Duke larë dhe pastruar pamjet parësore ,
Mund të jesh i panjollosur ?
Duke dashur të gjithë njerëzit dhe duke drejtuar vendin ,
Mund të jesh pa mençuri ?
Duke hapur dhe mbyllur dyert e Parajsës ,
Mund të luash rolin e gruas ?
Duke kuptuar dhe duke qënë i hapur ndaj gjithçkaje ,
Je i aftë të mos bësh asgjë ?
Duke dhënë jetë dhe ushqyer ,
Duke drejtuar , pa zotëruar ,
Duke punuar , pa u çmuar ,
Duke drejtuar , pa sunduar ,
Ky është Virtyti Primar .
Njëmbëdhjetë
Tridhjetë shkopinj shpërndahen nga qendra e rrotës ;
Është vrima qëndrore që e bën atë të përdorshme .
Argjilë me formë në një enë ;
Është hapsira e brëndshme qe e bën atë të dobishme .
Prit dyer dhe dritare për një dhomë ;
Janë vrimat që e bëjnë atë të përdorshme .
Si rrjedhojë përfitimi vjen prej asaj që është ;
E dobishmja nga çfarë nuk është .

Dymbëdhjetë
Pesë ngjyrat verbojnë syrin .
Pesë tingujt shurdhojnë veshin .
Pesë aromat turbullojnë shijen .
Garimi dhe gjuetia tërbojnë mendjen .
Gjerat e çmuara të shpien në rrugë të gabuar .
Si rrjedhojë i mençuri udhëhiqet nga çfarë ndjen dhe jo nga çfarë ai sheh .
Ai lë atë dhe zgjedh këtë .
Trembëdhjetë
Prano turpin në mënyrë të vetdijshme .
Prano fatkeqsinë si gjendje njerëzore .
Çfarë nënkupton me “Prano turpin në mënyrë të vetdijshme” ?
Prano të jesh i parëndësishëm .
Mos u shqetëso për humbje ose fitim .
Kjo quhet “Të pranosh turpin në mënyrë të vetdijshme”.
Çfarë nënkupton me “Prano fatkeqsinë si gjendje njerëzore”?
Fatkeqsia vjen nga të pasurit një trup .
Pa trup si do kishte fatkeqsi ?
Dorzohu me përulësi ; pastaj do të të besojnë të kujdesesh për gjithçka .
Duaje botën si veten tënde ; pastaj vërtet mund të kujdesesh për gjithçka .

Katërmbëdhjetë
Shiko , nuk mund të shikohet -  është përtej formës .
Dëgjo , nuk mund të dëgjohet – është përtej tingullit .
Kape , nuk mund të mbahet  – është i pakapshëm .
Këto të treja janë të pacaktuara ;
Si rrjedhim janë të bashkuara në një .
Nga lart nuk është e ndritshme;
Nga poshtë nuk është e errët :
Një fill i pakëputur përtej përshkrimit .
Kthehet në asgjë.
Forma e të paformës ,
Shëmbëlltyra e hiçit ,
Quhet e papërcaktuar dhe përtej imagjinatës .
Qëndro para saj dhe s’ka fillim .
Ndiqe atë dhe s’ka fund .
Rri me Tao-në e lashtë ,
Lëviz me të tashmen .
Duke ditur se fillimi i lashtë është thelbi i Tao-së .

Pesëmbëdhjetë
Mjeshtërit e lashtë ishin mendjemprehtë , misteriozë , të ditur , të dhembshur .
Thellësia e diturisë së tyre është e pafund .
Sepse është e pafund ,
E gjithë ajo që mund të bëjm është të përshkruajmë aparencën e tyre .
Vigjilent , si dikush që kalon një përrua dimri .
Në gatishmëri , si njeriu në dijeni të rrezikut .
I sjellshëm , sikur viziton miqtë .
I epshëm , si akulli që gati po shkrin .
I thjeshtë , si grumbuj drurësh të paprerë .
I zbrazët , si shpella .
I padepërtueshëm , si pishina me baltë .
Kush mund të presi në qetësi ndërsa balta zë vend ?
Kush mund të rrijë i palëvizshëm deri në momentin e veprimit ?
Vëzhguesit e Tao-së nuk kërkojnë përmbushje .
Duke mos kërkuar përmbushje , nuk janë të lëkundur nga dëshira për ndryshim .

Gjashtëmbëdhjetë
Zbraze veten nga gjithçka .
Lëre mendjen në qetësi .
Dhjetëmijë gjërat ngrihen dhe bien ndërsa Vetja shikon rikthimin e tyre .
Ato rriten dhe lulëzojnë dhe pastaj kthehen te burimi .
Kthimi te burimi është qetësi , e cila është udha e natyrës .
Udha e natyrës është e pandryshueshme .
Duke ditur se qëndrueshmëria është ndriçim brendësor .
Duke mos ditur se qëndrueshmëria çon në fatkeqësi .
Duke ditur qëndrueshmërinë , mendja është e hapur .
Me një mendje të hapur , do jesh zemërhapur .
Duke qënë zemërhapur , do veprosh madhërisht .
Duke qënë madhështor , do arrish hyjnoren .
Duke qënë hyjnor , do jesh një me Tao-në .
Të jesh një me Tao-në je i  përjetshm .
Edhepse trupi vdes , Tao nuk vdes kurrë .

Shtatëmbëdhjetë
Më e larta mezi njihet .
Pastaj vjen ajo që njerzit njohin dhe duan .
Pastaj ajo që të sjell frikë .
Pastaj ajo që përbuzet .
Ai që nuk beson mjaftueshëm nuk do besohet .
Kur veprimet kryhen
Pa fjalim të panevojshëm ,
Njerëzit thonë , “E bëmë !”

Tetëmbëdhjetë
Kur i madhi Tao harrohet ,
Mirësia dhe morali lindin .
Kur dituria dhe inteligjenca është lindur ,
Pretendimi I madh fillon .
Kur s’ka paqe brenda familjes ,
Respekti birnor për prindin dhe devotshmëria lindin .
Kur vendi është konfuz dhe në kaos ,
Të dërguar besnikë shfaqen .

Nëntëmbëdhjetë
Hiq dorë nga shenjtësia , braktis diturinë ,
Dhe do jetë njëqind herë më mirë për të gjithë .
Hiq dorë nga mirësjellja , braktis moralin ,
Dhe njeriu do rizbulojë respektin për prindin dhe dashurinë .
Hiq dorë nga aftësia krijuese , braktis përfitimin ,
Dhe banditët e hajdutët do zhduken .
Këto treja janë vetëm trajta të jashtme ; nuk janë të mjaftueshme në vetvete .
Është më e rëndësishme
Të shohësh thjeshtësinë ,
Të kuptosh natyrën e vërtetë të dikujt ,
Të braktisësh egoizmin
Dhe të zbutësh dëshirën .

Njëzet
Hiq dorë nga mësimi dhe vëri kapak telasheve tuaja .
Mos ka ndonjë diferencë mes po-së dhe jo-së ?
Mos ka ndonjë diferencë mes të mirës e të keqes ?
Mos duhet të kem frikë atë që tjerët kanë ? ç’farë budallalliku !
Të tjerët janë të kënaqur , duke shijuar gostinë e sakrifikimit të demit .
Në pranverë disa shkojnë në park , dhe ngjiten në brezare ,
Por mua më merret fryma i vetëm , pa ditur se ku jam .
Si nje bebe i porsalindur para se të mësojë të buzëqeshi ,
Jam i vetëm , pa një vend ku të shkoj .
Tjerët kanë më shumë se nga ajo që kanë nevojë, por un i vetëm s’kam asgjë .
Jam budalla . O , po ! jam konfuz .
Tjerët janë të qartë dhe të zgjuar ,
Por unë i vetëm jam i turbullt dhe i dobët .
Tjerët janë mendjemprehtë dhe të zgjuar ,
Por unë i vetëm jam i ngathët dhe i mërzitshëm .
O , më merr rryma si dallgët e detit ,
Pa drejtim , si era pa pushim .
Çdo njeri tjetër është i zënë ,
Por unë i vetëm jam i kotë dhe i stresuar .
Jam ndryshe .
Jam i ushqyer nga nëna e madhe .
Post a Comment

Popular Posts

Pageviews last month